Eşit Kollu Terazi

Eşit Kollu Terazi

Özellikle daha hassas ölçüm yapabildikleri için tercih edilen dijital tartılar, pek çok alanda terazilerin yerini almış durumda.   Teknolojinin ilerlemesi ile eşit kollu teraziler artık çok yaygın kullanılmasa da hala bazı alanlarda kullananları da mevcut.

  • Eşit kollu terazilerden bir çubuk üzerine 2 tane kese yerleştirilir. Keselerin yerleştirilme konumu önemlidir. Özellikle takılı oldukları çubuğun boylarına dikkat edilmelidir. Kesenin takılı olduğu çubuklardan, biri diğerinden uzun ya da kısa olursa hatalı ölçümler yapılabilir.
  • Bu konuya başlamadan öncelikle kütle tanımını bilmekte yarar var. Kütle, bir cismin madde miktarıdır. Koşula, duruma, ya da mekana göre değişmez. Yani bir nesne, Dünya’da 10 kilo ise Ay’da da 10 kilodur. Kütle hiçbir zaman değişmez, değişen sadece ağırlıktır.
  • Terazinin uçuna takılan keselerinde kütlelerinin birbiri ile aynı olması gerekir. Aynı olmadığı taktirde, ufak kilolar ile yapılacak tartma işlemleri hatalı sonuç verebilir.
  • Ayrıca terazinin konulacağı alanında eğimde kalmaması gerekir. Düz bir alanda, dik olacak şekilde yapılacak ölçümler ancak doğru sonucu verecektir.
  • Kesenin bir tarafına kilolar koyulurken diğer bir tarafına da tartılmak istenen obje konulur. Terazinin her iki kolu da dengelendiğinde; terazinin bir kesesine konulan objenin kütlesi, diğer kesesine konulan kilogramın kütlesine yaklaşık olarak eşittir. Eşit kollu terazilerde tam sonuç almak zordur. Sadece yaklaşık olarak bir sonuç alınabilir.
  • Terazinin hassaslığı, ölçebildiği en düşük kütle değeridir. Herhangi bir eşit kollu terazinin hassasiyeti arttırıla da bilir.

Hassasiyet hesaplaması ise basit bir konudur. Terazide bulunan, referans olarak alınan kilogramların kütlesi ile terazi kolunda bulunan kesit sayısı birbirine bölünür. Fizik dilinde kütle = m kesit sayısı da =n olarak gösterilir. Bu durumda ortaya çıkan formül ise; Hassasiyet = m / n‘dir. Bazı kaynaklar da hassasiyet, duyarlılık olarak da geçer. Bu 2 terim aynı şeyi ifade eder. Örnek vermek gerekirse de, bir terazide binici olan kütle 1 kg olsun. Terazideki bölme sayısı da 10 olsun. Bu durumda terazinin duyarlılığı kaçtır?

Yukardaki formül uygulanarak bu terazinin duyarlılığı çok rahat biçimde bulunabilir. Duyarlılık ölçümlerinde en küçük değer bulunmak amaçlanır. Çünkü bir terazinin hassasiyeti; ölçebildiği en küçük kütle değeridir. O neden 1 kg olan bir ağırlığı önce gram cinsine çevirmek gerekir. 1 kg = 1000 g‘dır. Bu durumda Terazinin duyarlılığı =  m/ n yani, 1000 / 10 = 10 g`dır.

Terazi Kol Uzunlukları Eşit Değilse Doğru Ölçüm yapılabilir mi?

Terazi kolları eşit değilse doğru bir ölçüm yapılamaz. Ancak ölçülmek istenilen objenin kütle değeri bulunabilir.

Bunun için önce terazinin bir kefesine obje konur ve ölçüm yapılır. Ardından terazinin diğer kesesine obje konur ve yine aynı ağırlıklarla bir ölçüm daha yapılır. Bu 2 ölçümden elde edilecek sonuç çarpılırsa kütle değerini verir. Kol uzunluklarına AC ve BC dersek;

x=m1.BC/AC . x=m2.AC/BC bu işlemde bize x = √ m1.m2 sonucunu verir. Bu şekilde hatalı terazi de nesnenin kütlesi bulunabilir.

4 yorum

  1. Başarılı bulduğum bir yazı. Herkesin okumasını tavsiye ederim. Emeğiniz için yorum bırakıyorum teşekkürler

  2. Eşit Kollu teraziye bakış açım değişti sağolun

  3. Bakış açısını bilmem ama ellerine sağlık yazanın

Bir Cevap Yazın