Hacim Nedir, Nasıl Ölçülür?

HACİM NASIL ÖLÇÜLÜR
Maddenin Hacmi
Maddelerin hacmi, ortak özellikler arasında yer alan maddelerden bir tanesidir. Madde miktarına bağlı olarak hacim değişebilir ve uzay da kapladığı yer artabilir. Miktara bağlı olan hacim aynı zaman da ortam koşullarına göre de farklılık gösterir. Örneğin sıcaklık arttıkça hacimde de meydana gelen bir artış görülür.
Hacmin sembolü olarak ‘’V’’ belirtilmiştir. Hacmin Sl sisteminde birimi m3’tür. (Metreküp)
Hacim Birimleri
KATI SIVI
Kilometreküp Kilolitre
Hektometreküp Hektolitre
Dekametreküp Dekalitre
Metreküp Litre
Desimetreküp Desilitre
Santimetreküp Santilitre
Milimetreküp Mililitre
Sıvılar da yer alan hacim birimleri onar onar büyür ve küçülür.
Katılar da yer alan hacim birimleri biner biner büyür ve küçülür.
1- Katıların Hacimlerinin Ölçülmesi
Geometrik Şekle Sahip Olmayan Cisimlerin Hacmi
Düzgün bir geometrik şekle sahip olmayan cisimler de hacim ölçümü iki farklı şekilde yapılır.
İlk yöntemimiz dereceli silindir kullanımıdır. Dereceli silindirde yer alan sıvı seviyesi okunur. Daha sonra katı cisim su içerisine atıldıktan sonra yeniden sıvı seviyesine bakılır ve ikinci değer okunur. Elde edilen değerden ilk değeri çıkarırız ve cismin hacmine ulaşmış oluruz.
Diğer bir yöntemimiz de aslında ilk yöntemden pek de farklı değildir. İkinci yöntem de kullanılması gereken cisim ise taşırma kabıdır. Taşırma kabı ağzına kadar su dolu olan bir kaptır. Gerekli cisim bu sıvının içerisine atılır ve ağzına kadar su dolu olan kaptan sıvı taşması sağlanır. Taşan sıvının hacmi ölçülür ve cismin hacmi elde edilmiş olur. Burada önemli bir husus üzerinde durmamız gerekiyor. Taşırma kabı üzerinde bir ölçüm yapılacaksa eğer, kap içerisinde yer alan sıvının tamamen ağzına kadar sıvı ile dolu olması gerekmektedir ve cisim tamamen sıvı içerisinde yer almalıdır.
2- Sıvıların Hacminin Bulunması
Sıvıların hacimlerini bulmak, katılar kadar zahmetli bir iş değildir. Dereceli kaplar yardımı ile sıvıların hacimlerini kolaylıkla bulabiliriz.
Birbirleri Arasında Karışmayan Sıvılar
Birbirine karışmayan sıvılar da hacim ölçümü yapılması, iki sıvının birbiri içerisinde tesir etmemesine bağlı olarak toplam hacme bakarak yapılır. Mesela içerisinde belirli bir seviyeye kadar su bulunan kapa, bir miktar da zeytinyağı döküldüğünde elde edilen hacim sonucunda, eklenmiş olan zeytinyağını bulabiliriz.
Birbirleri Arasında Karışan Sıvılar
Birbirleri ile karışan sıvılar arasında meydana gelen karışım, sıvılar arasında yer alan küçük boşlukların doldurulması ile sonuçlanır ve hacim de biraz da olsa düşüş meydana gelir.(Mesela V1=50, V2=50, VToplam=100 olması gerekirken, 97 olabilir.)
Gazların Hacimleri
Gazların hacimleri diğerlerinden daha farklı olarak dikkat edilmesi gereken bir ölçümdür. Çünkü gaz halinde bulunan maddeler, dış ortamdan etkilenirler ve bu sebeple ancak belirli bir basınç, sıcaklık altında ölçüm yapılır.
Gazların ölçümünün yapılması ise, gaz halinde olan maddenin bir sıvı üzerinde toplanması ile olur.

Bir yorum

  1. Kaliteli yazı kaliteli içerik ben çok beğendim

Bir Cevap Yazın